Ne vez ket ! En ur veveziñ re a zruzennoù o tont eus al loened ez aesaer evit gwir krouidigezh ar c'holesterol. Re a golesterol zo fall, n'eo ket ar c'holesterol en e unan. Ar stres, ar butuniñ, chom hep ober sport hag an hêrelezh ivez zo parennoù riskloù dreistpouezek.

N'eus ket druzennoù fall anezho. Doareoù beveziñ dizereat a-fet kementadoù ha perzhdedoù ez eus hepken. Dalc'homp soñj ez eo lipid (druzennoù) al laezh e-touez ar mammennoù pouezusañ evit ar vitamin A ha D.

Eun eun : ober gant ur meskaj hanter amanenn, hanter eoul. Perak ne losk ket ? N'ouzer ket, da vat, ne losk ket avat.
Hengounel : sklaeraat an amanenn. Aes-tra d'ober ha pa vo ezhomm bezañ war evezh e-pad 2 mn ez eo an hentenn kuzuliet gant ar geginourion. Mont a ra d'ober teuziñ an amanenn goustadik ha da zigrozañ al lodoù gwenn (restaj kasein) o chom war ar gorre pe c'hoazh silañ end-eeun.

Mar bez lakaet ur graoñenn amanenn war ho fav c'hlas pe war ho flastrenn, meskit mat. Klaskit chom hep lakaat en-dro ar plad war an tan, neuze e vo miret blaz mat an amanenn.
Gant ur soubenn, n'ho pet ket aon lakaat ur graoñenn amanenn, tommet gant ar soubenn e vo pinvidikaet ganti ha da fetisañ e talvo.

Livit ho kig rost war ur paelon gant un tamm amanenn a-raok ma vo lakaet er forn : sunekoc'h e vo c'hoazh.

Jentil eo an amanenn, en ur deuziñ e lavar pegoulz eo tomm, mat da vezañ poazhet. Pa 'z emañ o chuchumuchuiñ ez eo poent da lakaat warni ar boued da boazhañ gorrek. Na c'hortozit ket ma vo losket, kollet e vefe an holl spletoù degaset gant ar poazhañ dre amanenn.

Elfenn diazez an eskern ez eo ur meineg ret evit sevel ar c'horf eskern hag evit mirout e gevala eskern a-hed e vuhez. Ur roll en deus ivez evit gwask ar gwad, kaoulediñ ar gwad, obererezhioù ar c'higennoù hag ar galon, treuzkas an enredoù nervennek, h.a. …

Pa n'eo ket hor c'horf barrek d'e oberiañ e rank bezañ degaset gant ar boued. Ne dalv da netra, avat, mard eo enteuzet fall ha mard eo skarzhet gant ar bevedeg hep dezhañ bezañ graet e lod. Ret eo dezhañ bezañ enteuzet gant ar pervez, an euvriegezh eo, ha war-lerc'h bezañ staget ouzh an eskern.

Da vezañ ar c'halsiom dave eo anavezet ar c'halsiom laezh. Euvret mat eo en abeg da vezañs nutrezhioù zo el laezh : protein, laktoz (sukr al laezh), vitamin D (evit an aozadoù nad int ket kignet). Ar feur kalsiom/fosfor zo mat-tre rak brasoc'h eo eget 1, pezh zo ret evit ma vo miret ar c'halsiom gant an eskern. Erfin, en aozadoù laezh ez eus kementadoù bras anezhañ.

Evit an abegoù deskrivet gant ar goulenn kent ez eo staget mat ouzh hor c'horf eskern. Tizhet e vez gantañ ur feur dispar etre 30 ha 36%, evit 5 da 13% evit ar pinochez hag ar beler, 23% evit ar chug soja pinvidikaet. Seul euvretoc'h e vo ar c'halsiom, seul stagetoc'h e vo ouzh an eskern.

Ur wiadenn vev eo an eskern o stummañ distummañ bepred ar c'horfoù eskern, o vezañ adnevesaet 3 pe 4 gwech er vuhez-pad. Bemdez e koll kalsiom, alese dezhañ an ezhommoù a zegasadennoù ingal. Gant an hevelep kenstrolladur mezhurioù ha maenegi hag an eskern eo savet an aozadoù laezh. Gant un doare gwellek e kemer perzh en argerzh adgenel.

Gwir, bemdez e vez kollet kelligoù gant hor bevedeg. Rekis eo kalsiom an aozadoù laezh, a-gevred gant gwezh o frotein, evit adnevesaat ar c'helligoù.

Ya, kresket e vez ganti stagañ ar c'halsiom ouzh an eskern ha reiñ a ra tu da sevel ur c'hevala eskern bras e-pad ar vugeliezh hag ar c'hrennoad. Ar sport zo un doare galloudus da virout ouzh ar c'hleñvedoù eskern ur wech deuet.

Gant meur a studiadenn ez eus bet lakaet war wel liammoù mat etre beveziñ kalsiom laezh ha reoliñ e bouez, ar stourm a-enep an uswask, dizarbenn kankr ar c'holon, a-enep stummadur grouan al lounezhi, dizarbenn brusk an dent….